logo

Türkiye’nin sanayi devleri arasında 12 Denizli şirketi

Denizli’den 12 sanayi kuruluşu, İstanbul Sanayi Odası tarafından hazırlanan Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kurulu araştırmasına girdi.

 

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) sanayi sektörünün en değerli verilerini oluşturan “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasına göre 2019 yılının zirvesinde 87 milyar 949 milyon lira üretimden satışlarıyla yine TÜPRAŞ yer aldı. Ford Otomotiv 37 milyar 71 milyon lira ile ikinciliğini, Toyota Otomotiv 25 milyar 851 milyon lira üçüncülüğünü korudu. İSO 500’e bu yıl ilk kez katılan Star Rafineri de listeye beşinci sıradan girdi.

 

Araştırmada Denizli’nin en büyük 12 sanayi kuruluşu da kendine yer buldu. Buna göre Er-Bakır Elektrolitik Bakır Mamulleri A.Ş. 5 milyar 590 milyon 822 bin 991 TL’lik değeri ile listede 28.sırada kendine yer buldu.

Er-Bakır’ın ardından listenin 91. Sırasında ise Abalıoğlu Yem-Soya ve Tekstil Sanayi A.Ş. yer aldı.  Abalıoğlu, Abalıoğlu Yağ ile 128, Abalıoğlu Tarımsal Üretim A.Ş. ile de 170.sıradan listede yer aldı. Listede Kocaer Haddecilik 129, Seval Kablo 192, Aynes Gıda 197, Menderes Tekstil 199, Kardemir Haddecilik 208, Pamukkale Kablo 357, Gamateks  450 ve Atom Kablo  456.sırada yer buldu.

 

Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu İstanbul Sanayi Odası tarafından açıklandı. İşte Türkiye’nin en büyük şirketleri listesi… 

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) sanayi sektörünün en değerli verilerini oluşturan “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasına göre 2019 yılının zirvesinde 87 milyar 949 milyon lira üretimden satışlarıyla yine TÜPRAŞ yer aldı.

LİSTEDEKİ İLK 10  FİRMA

Ford Otomotiv 37 milyar 71 milyon lira ile ikinciliğini, Toyota Otomotiv 25 milyar 851 milyon lira üçüncülüğünü korudu.

Listede Toyota’yı sırasıyla Oyak-Renault, Star Rafineri, Arçelik, Tofaş, İskenderun Demir ve Çelik takip etti. Dokuzuncu sıradaki şirket isminin açıklanmasını istemezken, Ereğli Demir ve Çelik onuncu basamakta yer aldı.

İSO 500’teki kuruluşların ihracatı yüzde 2,4 artarken, katma değerdeki yüksek teknoloji yoğunluklu payı yüzde 6,9’a yükseldi. İstihdam yüzde 1, Ar-Ge harcamaları da yüzde 150’nin üzerinde arttı.

BAHÇIVAN: UMUT VEREN İKİ OLUMLU GELİŞME

Araştırma sonuçlarını açıklayan İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, 500 Büyük sanayi kuruluşunun 2019 yılında devrolan finansal kırılganlıkların yarattığı zorluklara karşı verdiği çetin mücadele ile büyüme patikasına geri dönüş çabasının sancılarını bir arada yaşadığını söyledi. İSO 500’ün büyüme performansındaki yavaşlamasında; dengeleme politikaları sonucu iç talep ve satışların yavaşlaması, enflasyondaki gerileme, dünya ticaretindeki daralma, emtia fiyatlarındaki düşüş eğilimi gibi faktörleri sıralayan Bahçıvan, diğer yandan gelecek adına umut veren iki olumlu gelişmeye dikkat çekti:

“Son üç yıldan beri istikrarlı bir şekilde gerek orta-yüksek gerekse yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin yaratılan katma değer içindeki payı artış gösteriyor. 2019 yılında ilk kez orta-yüksek ve yüksek teknolojinin yaratılan katma değerdeki payı yüzde 30’u geçerek yüzde 30,4 oldu. Bu artışın özellikle son yıllarda büyük bir atılım gösteren savunma ve havacılık sanayi sektörlerinden kaynaklandığı düşünülüyor. Yine sanayimizin teknoloji yoğunluklu katma değer üretiminin önünü açacak Ar-Ge’ye harcamaları 2019 yılında 9,7 milyar TL oldu. Bu, bir önceki yıla göre yüzde 152 artışı ifade ediyor. Aynı dönemde Ar-Ge harcamalarının üretimden satışlara oranının da yaklaşık binde 5’ten yüzde 1’e yükseldi.”

İSO 500 Büyük araştırmasında üzerinde düşünülmesi gereken veriler olduğunu da kaydeden Bahçıvan “2019 yılında yaşanan tüm olumsuzluklara karşın sanayi kuruluşlarımızın esas faaliyetlerinden elde ettikleri başarıları, yine finansman maliyetlerinin gölgesinde kaldı. 500 Büyük’ün finansman giderleri yüzde 33,4 düşüşle 63,8 milyar TL’ye inerken, finansman giderlerinin faaliyet karı içindeki payı yüzde 88,9’dan yüzde 69,3’e geriledi. Yine kaynak yapısındaki toplam borçların payındaki son beş yıldır dikkat çeken bozulma, 2019’da da devam etti. Toplam borçların payı 1,4 puan daha artarak yüzde 68,4’e yükselirken, öz kaynakların payı ise yüzde 31,6’ya geriledi. İSO 500’ün kaynak yapısındaki çarpıklığın en yüksek seviyelere ulaştığını hatırlatmakta ve bu oranların dünya ortalamalarının üstünde olduğunu vurgulamakta yarar var. Bu borç ve finansal yük altında sanayicinin bugün en büyük avantajı; faizlerin düşük seviyede seyretmesidir. İSO 500’ün temel göstergeleri de göstermektedir ki sanayici kazandıklarıyla borç kapatamıyor. Borçla yaşamak zorunda. Bu borcu çevirebilmek adına düşük faizlere ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle yüksek faizle mücadeleyi hiç hafife almamalıyız” diye konuştu.

Sanayinin özellikle 3. çeyrekteki yüzde 6 civarındaki güçlü büyüme ile ekonominin pozitif büyüme patikasında kalmasında önemli rol oynadığını da vurgulayan Bahçıvan “Sanayimizdeki büyüme, bu önemli katkısıyla zor süreçlerin teminatı ve sigortası olduğunu bir kez daha ispatladı. Türkiye sanayisi, insanları içeriye kapatan, petrolden, sanayi ve tüketime kadar birçok alandaki talebi bıçak gibi kesen pandemiye rağmen toplumsal sorumluluğunu yerine getiriyor ve üretimin ne kadar önemli ve hayati olduğunu bu dönem bir kere daha ortaya koyuyor” dedi.

Bahçıvan, döviz kurlarındaki yüksek dalgalanmaya rağmen 2019 yılında sınırlı ihracat performansı olduğunu, bunun da ihracat artışının tek başına kura bağlı olmadığını gösterdiğine değinerek “Ticaret savaşları, korumacılık önlemleriyle de dış pazarlar zorlu bir hale geldi” dedi.

 

Finansman giderleri yüzde 33,4 düştü

İSO 500’ün diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karları 154 milyar TL iken, gider ve zararları 117 milyar TL oldu. Böylece 37 milyar TL’lik üretim faaliyeti dışı net gelir elde edildi. Finansman giderleri yüzde 33,4 düşüşle 96 milyar liradan 64 milyar liraya inerken, finansman giderlerinin faaliyet karı içindeki payı da yüzde 88,9’dan yüzde 69,3’e geriledi. Sanayi kuruluşları 2018 yılında elde ettikleri karın neredeyse tamamını finansman giderlerine ayırmışken, 2019 yılında finansman giderlerinin faaliyet karı üzerindeki baskısı daha azaldı. Erdal Bahçıvan, “Finansman giderleri, İSO 500’ün karlılığında belirleyici olmayı 2019 yılında da sürdürdü. 2019 yılında finansal dalgalanmaların azalması, Türk lirasındaki değer kaybının yavaşlaması, enflasyondaki düşüş ve faiz oranlarındaki gerilemelerin sonucu olarak bir önceki yıla göre finansman maliyetleri önemli ölçüde azaldı. 2019’un özellikle ikinci yarısında, faiz oranlarındaki düşüşler ile Türk lirasındaki göreli istikrar, İSO 500 için 2018’e göre daha olumlu mali koşullar yarattı” dedi.

İSO 500’de kar eden kuruluş sayısı 381’den 411’e yükseldi. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kar elde eden kuruluş sayısı 2019 yılında beş adet azalarak 483 olarak gerçekleşti.

 

Katma değerde yüksek teknoloji yoğunluklu payı yükselişte

Teknoloji yoğunluklarına göre yaratılan katma değer dağılımında, 2019 yılında yaratılan katma değer itibarıyla en yüksek payı yüzde 40 ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayilerin aldı. Orta-düşük teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı ise 2019 yılında 5,4 puan azalarak yüzde 29,6 oldu. Orta-yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı 2018 yılında yüzde 22,2 iken 2019’da yüzde 23,5’e yükseldi. Yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı ise 2018 yılında yüzde 5,3 iken 2019’da yüzde 6,9 oldu.

 

Ar-Ge harcaması yapan kuruluşlar azaldı ama harcamalar arttı

İSO 500’de Ar-Ge harcaması yapan kuruluş sayısı, 2018’de 276 ile bu verinin ölçülmeye başlandığı 2013 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaşmıştı. 2019’da ise bu sayı 14 azalarak 262’ye geriledi. Ar-Ge harcamaları ise önemli bir artış yaşadı. 2019 yılında İSO 500’ün Ar-Ge harcamaları yüzde 150’yi aşan bir oranla artarak 3,8 milyar liradan 9,7 milyar liraya çıktı.

 

İstihdam yüzde 1 arttı, halka açık kuruluş sayısı 66 oldu

İSO 500’ün geçen yıl istihdamı yaklaşık yüzde 1 arttı. Ödenen maaş ve ücretlerdeki artış da yüzde 20,5 olarak gerçekleşti. Bu da İSO 500’ün istihdama katkı yapmaya devam ettiğini gösterdi. İSO 500’de yabancı sermaye paylı kuruluşların sayısı, 2019’da bir önceki yıla göre değişmeyerek 117 olarak gerçekleşti. Halka açık kuruluş sayısı 2017’de 69, 2018’de 67 iken, 2019’da 66 oldu.

 

En büyük 100 sanayi kuruluşu

2019 2018 Kuruluşlar Üretimden satışlar (Net) (TL)
1 1 TÜPRAŞ-Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. 87.949.306.283
2 2 Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. 37.070.563.066
3 3 Toyota Otomotiv Sanayi Türkiye A.Ş. 25.850.659.907
4 4 Oyak-Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş. 24.635.365.339
5 Star Rafineri A.Ş. 20.831.490.442
6 6 Arçelik A.Ş. 18.618.318.252
7 5 TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. 17.214.311.459
8 7 İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. 16.391.885.570
9
10 8 Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. 14.146.073.159
11 15 Aselsan Elektronik San. ve Tic. A.Ş. 12.591.587.725
12 10 Hyundai Assan Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. 10.903.560.018
13 11 Çolakoğlu Metalurji A.Ş. 10.338.694.378
14 12 Mercedes-Benz Türk A.Ş. 9.943.691.164
15
16 9 İçdaş Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım Sanayi A.Ş. 9.803.127.248
17 13 PETKİM Petrokimya Holding A.Ş. 9.233.405.399
18 22 TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. 8.677.894.242
19 33 EÜAŞ Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü 8.515.825.488
20 17 BSH Ev Aletleri San. ve Tic. A.Ş. 8.359.211.422
21 14 Vestel Elektronik San. ve Tic. A.Ş. 7.834.471.752
22 18 Aygaz A.Ş. 7.096.871.977
23 21 Vestel Beyaz Eşya San. ve Tic. A.Ş. 6.973.646.070
24 20 Tosçelik Profil ve Sac Endüstrisi A.Ş. 6.821.596.719
25 25 Unilever San. ve Tic. T.A.Ş. 6.450.827.343
26 23 KARDEMİR Karabük Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. 5.947.670.908
27 19 Borçelik Çelik San. Tic. A.Ş. 5.833.302.956
28 24 Er-Bakır Elektrolitik Bakır Mamulleri A.Ş. 5.590.822.991
29 26 Sarkuysan Elektrolitik Bakır San. ve Tic. A.Ş. 5.280.678.279
30 45 Yıldız Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş. 5.240.529.005
31 28 Bosch San. ve Tic. A.Ş. 5.235.877.230
32 29 Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. 5.142.855.672
33 37 Eti Gıda San. ve Tic. A.Ş. 5.064.201.391
34 39 Enerjisa Enerji Üretim A.Ş. 4.788.222.730
35 32 Assan Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. 4.735.845.003
36 27 Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü 4.599.424.093
37 42 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı 4.440.145.122
38 Eti Bakır A.Ş. 4.403.956.126
39 47 Hayat Kimya Sanayi A.Ş. 4.218.086.172
40 31 Milangaz LPG Dağıtım Tic. ve San. A.Ş. 4.183.924.272
41 30 Kroman Çelik Sanayii A.Ş. 4.011.288.457
42 35 Yücel Boru ve Profil Endüstrisi A.Ş. 3.965.914.426
43 65 Nadir Metal Rafineri San. ve Tic. A.Ş. 3.883.238.111
44 46 Kastamonu Entegre Ağaç San. ve Tic. A.Ş. 3.828.375.148
45 50 Coca-Cola İçecek A.Ş. 3.790.697.383
46 41 AKSA Akrilik Kimya Sanayii A.Ş. 3.722.101.899
47 34 Baştuğ Metalurji Sanayi A.Ş. 3.707.832.143
48 53 Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu 3.651.639.428
49 44 Konya Şeker San. ve Tic. A.Ş. 3.544.617.111
50 40 Philsa Philip Morris Sabancı Sigara ve Tütüncülük San. ve Tic. A.Ş. 3.426.968.235
51 61 BMC Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. 3.396.379.700
52 70 Toros Tarım San. ve Tic. A.Ş. 3.386.939.367
53 51 İpragaz A.Ş. 3.360.533.727
54 56 BRİSA Bridgestone Sabancı Lastik San. ve Tic. A.Ş. 3.355.657.610
55 36 İzmir Demir Çelik Sanayi A.Ş. 3.307.473.850
56 48 Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. 3.294.932.820
57 58 SÜTAŞ Süt Ürünleri A.Ş. 3.241.113.611
58 59 Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi A.Ş. 3.235.759.055
59 38 Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. 3.152.360.314
60 69 MAN Türkiye A.Ş. 3.118.994.638
61 43 Diler Demir Çelik Endüstri ve Ticaret A.Ş. 3.000.674.477
62 55 MMK Metalurji San. Tic. ve Liman İşletmeciliği A.Ş. 2.953.852.140
63 60 İçdaş Elektrik Enerjisi Üretim ve Yatırım A.Ş. 2.952.193.096
64 84 Kazan Soda Elektrik Üretim A.Ş. 2.923.368.100
65 62 ASAŞ Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. 2.908.037.114
66 86 Şenpiliç Gıda Sanayi A.Ş. 2.894.895.278
67 71 Soda Sanayii A.Ş. 2.790.339.777
68 77 Sasa Polyester Sanayi A.Ş. 2.758.588.277
69 67 Erdemir Çelik Servis Merkezi San. ve Tic. A.Ş. 2.707.591.115
70 122 Trakya Cam Sanayii A.Ş. 2.683.580.577
71 54 Kaptan Demir Çelik Endüstrisi ve Ticaret A.Ş. 2.667.090.370
72 64 Yazıcı Demir Çelik Sanayi ve Turizm Ticaret A.Ş. 2.655.120.810
73 72 Tosyalı Toyo Çelik A.Ş. 2.636.427.236
74 81 Tatmetal Çelik San. ve Tic. A.Ş. 2.573.533.611
75 82 JTI Tütün Ürünleri Sanayi A.Ş. 2.539.723.345
76 57 Modern Karton San. ve Tic. A.Ş. 2.534.389.060
77 85 ROKETSAN Roket San. ve Tic. A.Ş. 2.527.326.947
78 91 Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü 2.513.343.408
79 73 Bosch Termoteknik Isıtma ve Klima San. Tic. A.Ş. 2.495.028.779
80 52 Borusan Mannesmann Boru San. ve Tic. A.Ş. 2.488.733.974
81 88 Atakaş Çelik San. ve Tic. A.Ş. 2.483.990.268
82 80 Gülsan Sentetik Dokuma San. ve Tic. A.Ş. 2.454.739.502
83 74 Posco Assan TST Çelik Sanayi A.Ş. 2.424.295.327
84
85 102 Anadolu Cam Sanayii A.Ş. 2.340.298.608
86 100 Kipaş Mensucat İşletmeleri A.Ş. 2.329.540.170
87 92 Bunge Gıda San. ve Tic. A.Ş. 2.308.164.629
88 90 Atlas Enerji Üretim A.Ş. 2.283.175.406
89 76 Namet Gıda San. ve Tic. A.Ş. 2.258.116.827
90 133 Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu (M.K.E.K.) Genel Müdürlüğü 2.219.654.630
91 93 Abalıoğlu Yem-Soya ve Tekstil Sanayi A.Ş. 2.186.330.736
92 49 Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş. 2.182.370.896
93
94 115 Tusaş Motor Sanayii A.Ş. 2.174.890.126
95 98 Petlas Lastik San. ve Tic. A.Ş. 2.172.402.158
96 96 Sanko Tekstil İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. 2.146.184.392
97 97 Abdi İbrahim İlaç San. ve Tic. A.Ş. 2.141.053.054
98 87 Goodyear Lastikleri T.A.Ş. 2.101.064.225
99 99 Autoliv Cankor Otomotiv Emniyet Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. 2.098.945.656
100 BEYPİ Beypazarı Tarımsal Üretim Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. 2.077.503.219

Share
85 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

4+10 = ?